สรุปวิจัย

เรื่อง การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการคิดตรรกคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย

ปริญญานิพนธ์

ของ

ธัญสุดา  จิรกิตติยากร

       การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างรูปแบบการเรียนการสอนสร้างเสริมการคิดตรรกคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย และขยายผลรูปแบบการเรียนการสอน ด้วยการวิจัยและพัฒนา มขั้นตอนการพัฒนาดังนี้ ขั้นที่ 1. สร้างรูปแบบการเรียนการสอนเสริมสร้างการคิดตรรกคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย โดยการสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ 10 คน และทดลองปริมาณโดยการวิจัยเชิงปฏิบัติการ กับนักเรียนชั้นเด็กเล็ก ภาคเรียนที่ 2ปีการศึกษา 2548 จำนวน 1 ห้องเรียน

ที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทลัยศรีนครินทร์วิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายประถม) ขั้นที่ 2 ศึกษานำร่องรูปแบบการเรียนการสอนโดยทดลองใช้กับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2ปีการศึกษา 2548 จำนวน 1 ห้องเรียน ที่โรงเรียนอนุบาลสามเสนนอก(ประชาราษฎร์นุกูล) กรุงเทพมหานคร ขั้นที่ 3 ทดสอบประสิทธิภาพรูปแบบรูปแบบการเรียนการสอนเสริมสร้างการคิดตรรกคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย โดยใช้แบบแผนการวิจัยแบบ One-Group Pretest-Posttest Design กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กปฐมวัย โรงเรียนสวัสดีวิทยา สังกัดสำนักงานการศึกษากรุงเทพมหานคร และขั้นที่ 4 ขยายผลรูปแบบการเรียนการสอนเสริมสร้างการคิดตรรกคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัยซึ่งกลุ่มตัวอย่างของสถานศึกษา 3 แห่ง คือ โรงเรียนอนุบาลสามเสนนอก(ประชาราษฎร์นุกูล) โรงเรียนวัดโตนด และโรงเรียนสวัสดีวิทยา

      การคิดตรกกคณิตศาสตร์ หมายถึง กระบวนการคิดซึ่งใช้เหตุผลในการหาคำตอบ มีการคาดเดารวบรวมหลักฐานเพื่อหาข้อสรุปโดยเชื่อมโยงระหล่างความจริงและเหตุผล 

    

      ประสบการณ์ทางคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย

1. การจับคู่ สามารถรู้ว่าสิ่งใดที่เหมือนกันและสิ่งไดที่ต่างกัน

2. การเปรียบเทียบแบบหนึ่งต่อหนึ่ง เปรียบเทียบจำนวนสิ่งของ 2 กลุ่ม โดยการเปรียบเทียบ

แบบ 1 ต่อ 1 และไม่ควรใช้การนับจนกว่าเด็กจะมีความพร้อม

3. การจัดประเภทและการจัดหมวดหมู่ จัดประเภทและจัดของที่มีลักษณะเหมือนๆกัน เข้าพวก

4. การจัดเรียงลำดับ เปรียบเทียบลำดับและการจัดสิ่งของตสมลำดับพร้อมบอกความสัมพันธ์ระหว่างสิ่ง  ของ

5. การทำตามแบบ การออกแบบและสร้างสรรค์รูปแบบ รูปทรง

6. ความสัมพันธ์ระหว่างส่วนย่อยกับส่วนทั้งหมด รู้จักความสัมพันธ์ระหว่างส่วนย่อยกับส่วนทั้งหมด

7. ความสัมพันธ์เกี่ยวกับระยะ บอกตำแหน่ง ระยะทางใกล้ไกลและทิศทางการเคลื่อนไหว

8. เวลา รู้จักบอกเกี่ยวกับเวลา เช่น นาน ช้า เร็ว วันนี้ ขณะนี้ ฯลฯ

9. จำนวนแสดงความคิดรวบยอดเกี่ยวกับจำนวนและสถิติรูปภาพ

 

        วันนี้มีการสอบกลางภาค จึงไม่มีการเรียนการสอน

        วันนี้วันที่  15 ก.พ.
วันนี้มีัการนำเสนอขั้นตอน/วิธีการสอน คณิตศาตร์สำหรับเด็กปฐมวัย มีทั้งหมด 2กลุ่ม
มีเรื่อง ข้าว และกลุ่มของดิฉันเรื่อง สับปะรด


กลุ่มนี้สาธิตการสอนเรื่อง ข้าว

          

       ต้นข้าวระหว่างช้าวสารข้าวสวย กับ ข้าวสารข้าวเหนียว ต่างกันอย่างไร ลักษณะเม็ดข้าว ลักษณะต้นข้าว ส่วนประกอบชองต้นข้าวมีอะไรบ้าง การแบ่งรูปร่าง ขนาด สี ลักษณะของเม็ดข้าวที่ไม่เหมือนกัน

กลุ่มดิฉันสาธิตการสอนเรื่อง  สับปะรด

          

  

         

วันที่ 1 สอนเรื่อง ชนิดของสับปะรด ได้แบ่งชนิดของสับปะรดเป็นรับประทานได้ กับ รับประทานไม่ได้

       สับปะรดรับประทานได้    สับปะรดนางแล สับปะรดภูเก็ต สับปะรดห้วยมุ่น สับปะรดเพชรบุรี สับปะรดตราดสีทอง สับปะรดอินทรชิต สับปะรดปัตตาเวีย หรือเรียกว่า สับปะรดศรีราชา ฯลฯ

       สับปะรดรับประทานไม่ได้   สับปะรดสี(เป็นต้นไม้ไว้ประดับตกแต่ง)

วันที่ 2 สอนเรื่อง ลักษณะของสับปะรดรับประทานได้ กับ รับประทานไม่ได้ จะมีตารางเปรียบเทียบดังภาพ

วันที่ 3 สอนเรื่อง คณิตศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับจำนวน โดยใช้การเล่านิทานและแฟงข้อเสียของสับปะรด

วันที่ 4 สอนเรื่อง เพลงที่เกี่ยวข้องกับข้อดีของสับปะรดไม่ว่าจะเป็น ต้น ใบ ผล กระทั้งรากของสับปะรด

วันที่ 5 สอนเรื่อง การทำ Cooking โดยสอนการทำสะบปะรดแช่อิ่ม ซึ่งก็จะนำน้ำตาลเกลือ มาคลุกกับสับปะรด

      



        วันนี้วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2556
วันนี้มีการสาธิตการเรียนการสอนคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย ซึ่งมีการสาธิต ทั้งหมด 2 กลุ่ม
กลุ่มแรกนำเสนอเรื่อง ไข่

กลุ่มที่สองนำเสนอเรื่อง ผลไม้

 อาจารย์จะมีการแนะนำเรื่องขั้นตอนและวิธีการสอน ในลักษณะที่ถูกต้อง

        วันนี้วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2556
        วันนี้ไม่มีการเรียนการสอน เนื่องจากอาจารย์ติดธุระ

        วันนี้วันที่ 28 มกราคม
        วันนี้เป็นวันขึ้นปีใหม่ จึงไม่มีการเรียนการสอน

        วันนี้ส่งงานกลุ่ม Mind map เกี่ยวกับการวางแผนการนำเสนอวิธีการสอน หรือสาธิตการเรียนการสอน

       วันนี้วันที่ 11 มกราคม 2556

       ได้เช็คชื่อการมาเรียนตามปกติ และให้แต่กลุ่มออกมานำเสนองานการประดิษฐ์สื่อทางคณิตศาสตร์ที่สามารถใช้ประโยชน์ได้หลายๆอย่าง

กลุ่มที่ 1 เรื่อง จำนวนและวิธีดำเนินการ



กลุ่มที่ 2 เรื่อง ปฏิทิน

กลุ่มที่ 3 เรื่อง กราฟ การเปรียบเทียบ



        วันนี้วันที่ 4 มกราคม 2556

        วั้นนี้เป็นการเรียนการสอนวันแรก หลังจากวันหยุดปีใหม่ วันนี้อาจารย์จ๋าได้นัดนักศึกษามาเรียนบริเวณใต้ตึก 2 ตึกคณะ ศึกษษศาสตร์ และแต่ละกลุ่มนำงานประดิษฐ์สื่อทางคณิตศาสตร์ของแต่ละกลุ่มมาให้อาจารย์ ช่วยแนะนำว่าควรแก้ตรงไหนอย่างไรบ้าง

       วันนี้เรียนเรียนเกี่ยวกับขอบข่าย/ขอบเขตของคณฯิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย
       นิตยา ประพฤติกิจ ได้ให้ความหมายของขอบข่าย/ขอบเขตของคณฯิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย ไว้ดังนี้
1. การนับ นับแล้วได้จำนวน แล้วนำสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ มาเขียนแทนค่าลำดับ/ตำแหน่ง
    การนับ หมายถึง การบวกเพิ่มขึ้นทีละ 1
2. ตัวเลข สัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ ใช้ัเพื่อเป็นการสื่อสารให้เข้าใจความหมายกัน
3. การจับคู่ จับคู่ได้ตากรูปร่าง รูปทรง จำนวน
4. จัดประเภท จำเป็นต้องกำหนดเกณฑ์ โดยการสอนเพียงทีละเรื่อง เพื่อไม่ให้เด็กเกิดการสับสน
5. การเปรียบเทียบ เริ่มจากการสังเกตุ เด็กเล็ก จะเริ่มจากการกะประมาณ/คาดเดา เพื่อดูความสัมพันธ์หาค่าของสิ่งของโดยการวัด แล้วนำไปเปรียบเทียบ ควรเปิดโอกาสให้เด็กเล็ก ได้ลงมือกระทำด้วยตนเอง(ทฤษฎีของ เพียเจท์) โดยการเรียนรู้แบบ 1:1 เมื่อจับคู่สิ่งขิง 1:1 แล้วเหลือเศษแสดงว่าของสิ่งนั้นมากกว่าอีกสิ่งหนึ่ง  แล้วจึงค่อยนำสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์มาแทน เมื่อเด็กโตขึ้นเด็กจะเกิดการเรียนรู้แบบรูปธรรม คือ เด็กสามารถเรียนรู้โดยไม่ต้องผ่านการมองเห็น
               การนับ หมายถึงการนับแบบบวกทีละหนึ่ง
6. การจัดลำดับ หาค่า (ปริมาณ)  เปรียบเทียบ จัดลำดับโดยใช้ตัวเลขมาแทนค่านั้นๆ
7. รูปทรงและเนื้อที  ปริมาณ  ความจุ
8. การวัด การหาค่า/หน่วย โดยใช้เครื่องมือต่างๆ อย่างเป็นทางการและไม่เป็นทางการ แต่เด็กจะใช้เครื่องมืออย่างไม่เป๋นทางการมากกว่า
9. เซต มีความสัมพันธ์เดียวกัน หรืออาจมีคุณสมบัติที่คล้ายกัน
10. เศษส่วน การที่แบ่งของทำให้เกิดของสองกลุ่ม เท่าๆกันเช่น เอาไปครึ่งหนึ่งของทั้งหมด หรือ 1 ส่วนของ 2 ส่วน
11. หารทำตามแบบ หรือทำตามลวดลสย บางอย่างเด็กต้องทำตามแบบซึ่งอยู่บนพื้นซานการเรียนรู้
                 11.1 การเรียนรู้โดยใช้ประสาทสัมหัสทั้ง 5 โดยเด็กจะเป็นผู้ลงมือกระทำด้วยตนเอง
                 11.2 ต้องมีอิสระให้เด็กเลือกและตัดสินใจเอง
12. การอนุรักษ์ หรือการคงที่ด้านปริมาณ เด็กเล้ฏจะเรียนรู้เป็นรูปธรรม เมื่อโตขึ้นจะเป็นการเรียนรู้แบบกึ่งนามธรรม และนำไปสู่การเรียนรู้แบบนามธรรมในที่สุด

         เยาวภา เตชะคุปด์ ได้ให้ความหมายของขอบข่าย/ขอบเขตของคณฯิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย ไว้ดังนี้
1. การจัดกลุ่มหรือเซต การจับคู่ 1:1
2. จำนวน 1-10 การนับจำนวนคู่ กับจำนวนคี่
3. ระบบจำนวน
4. ความสัมพันธ์ระหว่างเซตต่างๆ
5. คุณสมบัติของคณิตศาสตร์จากกลุ่ม
6. ลำดับทีี่
7. การวัด เงินตรา อุณหภูมิ ขนาด ยำหยัก
8. รูปทรงเรขาคณิต  การเปรียบเทีย รูปร่าง ขนาด
9. สถิติและกราฟ การศึกษาจากการบันทึก การแสดงซึ่งนำไปลู่การเปรียบเทียบ

       

        วันนี้วันที่ 23 พศจิกายน 2555

        วันนี้เนื่องจากเป็นวันกีฬาสีภายในคณะ ศึกษาศาสตร์ จึงไม่มีการเรียนการสอน

       วันนี้วันที่ 16 พฤศจิกายน 2555
       วันนี้อาขารย์ได้ให้นักศึกษาจับกลุ่มๆละ 3 คน แล้วให้ คนใดคนหนึ่งภายในกลุ่มวลับกลุ่มใหม่เพื่อให้นักศึกษาได้ทำงานร่วมกับเพื่อนคนอื่น นอกจากเพื่อนภายในกลุ่มของเรา
       อละพูดถึงการซ่อมการอบรมบุคลิกภาพให้ไปอบรม ในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2555 ตั้งแต่ บ่ายโมงตรง ที่หอประชุมใหญ่ของมหาวิทยาลัย

       วันนี้วันที่ 9 พฤศจิกายน 2555
       ได้ให้นักศึกษาเชื่อมโยง/ลิงก์บล็อคของตนเองไปยังบล๊อคของอาจารย์
       ส่วนใหญ่เด็กจะเรียนรู้ผ่านสิ่งที่เด็กมองเป็นมากกว่า สิ่งที่มองไม่เห็น

        วันนี้วันที่ 2 พฤศจิกายน 2555
        -ได้ทำข้อตกลงในการเข้าเรียน
        -ได้บอกให้นักศึกษาทำบล็อคแล้วสัปดาห์หน้าให้นักศึกษามาลิงก์บล็อคไปยังบล็อคของอาจารย์